SỰ CẦN THIẾT BAN HÀNH LUẬT BẢO VỆ CÔNG TRÌNH QUAN TRỌNG LIÊN QUAN ĐẾN AN NINH QUỐC GIA

1. Bối cảnh và lý do khách quan

Công trình quan trọng liên quan đến an ninh quốc gia là những cơ sở hạ tầng, công trình có ý nghĩa chiến lược về chính trị, kinh tế, quốc phòng, đối ngoại, đảm bảo sự vận hành ổn định của đất nước và đời sống Nhân dân. Trong bối cảnh thế giới và khu vực diễn biến nhanh chóng, với những cơ hội và thách thức mới, việc bảo vệ các công trình này trở nên vô cùng cấp thiết.

Pháp lệnh Bảo vệ công trình quan trọng liên quan đến an ninh quốc gia năm 2007 đã phục vụ đất nước gần 20 năm, nhưng đến nay đã bộc lộ những hạn chế, không còn đáp ứng được yêu cầu thực tiễn phát triển và nhiệm vụ bảo vệ an ninh quốc gia trong tình hình mới. Do đó, việc xây dựng và ban hành Luật mới là yêu cầu khách quan, cấp bách.

2. Những hạn chế của văn bản hiện hành

- Phạm vi điều chỉnh chưa đầy đủ: Chưa bao quát được các loại công trình mới như: Hạ tầng số, cơ sở dữ liệu quốc gia, hệ thống thông tin chiến lược đây là những lĩnh vực then chốt trong kỷ nguyên số.

- Tiêu chí phân loại chưa rõ ràng: Tiêu chí xác định công trình còn chung chung, dẫn đến khó áp dụng thực tế; thủ tục đưa vào danh mục còn rườm rà, khiến nhiều công trình trọng điểm chậm được bảo vệ tương xứng.

- Chưa đồng bộ với hệ thống pháp luật mới: Nhiều đạo luật quan trọng đã được ban hành trong những năm gần đây như: Luật An ninh mạng, Luật Bảo vệ bí mật nhà nước, Luật Quản lý, bảo vệ công trình quốc phòng và khu vực quân sự ... nhưng chưa có luật tổng hợp để thống nhất quy định.

- Trách nhiệm chưa rõ ràng: Chưa phân định rõ thẩm quyền, trách nhiệm giữa các cơ quan nhà nước, tổ chức và cá nhân; có trường hợp chồng chéo chức năng, nhiệm vụ hoặc bỏ sót trách nhiệm, ảnh hưởng đến hiệu quả quản lý nhà nước.

- Phương thức bảo vệ chưa phù hợp: Chưa đáp ứng yêu cầu bảo vệ đa chiều tức là không chỉ bảo vệ vật lý mà còn bảo vệ trên không gian mạng, môi trường số và các nguy cơ hiện đại khác.

3. Yêu cầu thực tiễn đặt ra

- Bảo vệ vững chắc an ninh quốc gia trong tình hình mới:

+ Thể chế hóa các quan điểm chỉ đạo của Đảng, đặc biệt là Nghị quyết số 22-NQ/TW, ngày 28/7/2026 của Bộ Chính trị về Chiến lược an ninh quốc gia.

+ Chủ động phòng ngừa, phát hiện và ngăn chặn các nguy cơ, âm mưu gây tổn hại đến các công trình trọng điểm, ảnh hưởng đến an ninh kinh tế, chính trị, xã hội của đất nước.

- Hoàn thiện hệ thống pháp luật quốc gia:

+ Đảm bảo tính thống nhất, đồng bộ của hệ thống pháp luật, phù hợp với Hiến pháp và các điều ước quốc tế mà Việt Nam tham gia.

+ Khắc phục dứt điểm những khoảng trống pháp lý, tạo cơ sở pháp lý vững chắc cho công tác quản lý và bảo vệ công trình trên toàn quốc.

- Phù hợp với xu hướng phát triển hiện đại:

+ Mở rộng đối tượng bảo vệ, bao gồm cả hạ tầng số, cơ sở dữ liệu quốc gia, hệ thống thông tin quan trọng đây là những tài sản chiến lược của thời đại mới.

+ Đổi mới tư duy quản lý từ “tiền kiểm” sang “hậu kiểm”, đẩy mạnh phân cấp, đơn giản hóa thủ tục hành chính, giải phóng nguồn lực cho phát triển kinh tế - xã hội.

- Phát huy sức mạnh tổng hợp của toàn xã hội:

+ Làm rõ trách nhiệm của các cơ quan nhà nước từ trung ương đến địa phương, giữa chủ đầu tư, đơn vị quản lý công trình và cộng đồng dân cư sinh sống xung quanh.

+ Tạo sự tham gia chủ động của mọi tầng lớp Nhân dân trong công tác bảo vệ, gắn nhiệm vụ quốc gia với quyền lợi và nghĩa vụ của mỗi công dân.

4. Ý nghĩa của việc ban hành Luật mới

- Đối với Nhà nước:

+ Xây dựng hành lang pháp lý đồng bộ, hiện đại cho công tác bảo vệ công trình quan trọng, nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước.

+ Chủ động phòng ngừa, ứng phó hiệu quả với các nguy cơ, thách thức an ninh truyền thống và phi truyền thống.

- Đối với tổ chức, doanh nghiệp và Nhân dân:

+ Quy định rõ quyền và nghĩa vụ, tạo sự minh bạch, thuận lợi trong hoạt động đầu tư, xây dựng và quản lý công trình.

+ Bảo đảm hài hòa giữa yêu cầu bảo vệ an ninh quốc gia và phát triển kinh tế, đời sống của người dân; không ảnh hưởng đến quyền lợi chính đáng của người dân.

- Đối với sự phát triển bền vững của đất nước:

+ Bảo vệ vững chắc các công trình xương sống của nền kinh tế - giao thông, năng lượng tin, tài nguyên ... góp phần đảm bảo sự vận hành an toàn, liên tục của quốc gia.

+ Tạo môi trường ổn định, an toàn, thúc đẩy thu hút đầu tư nước ngoài và phát triển bền vững trong dài hạn.

Vì vậy, việc ban hành Luật Bảo vệ công trình quan trọng liên quan đến an ninh quốc gia là yêu cầu cấp thiết, khách quan và có ý nghĩa chiến lược trong tình hình mới. Đây không chỉ là việc hoàn thiện một văn bản pháp luật mà còn là giải pháp then chốt, củng cố nền tảng an ninh quốc gia, bảo vệ thành quả xây dựng và phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới.

Mỗi chúng ta hãy cùng hiểu rõ, ủng hộ và tự giác thực hiện quy định của Luật, chung tay bảo vệ những công trình quan trọng là những tài sản quý giá của Tổ quốc, góp phần xây dựng Việt Nam ngày càng phát triển, an toàn và thịnh vượng./.

NH