CUNG CẤP THÔNG TIN CHO BÁO CHÍ ĐÚNG QUY ĐỊNH PHÁP LUẬT – TRÁCH NHIỆM CỦA CƠ QUAN, ĐƠN VỊ VÀ CÁN BỘ, CÔNG CHỨC

Trong xã hội hiện đại, báo chí có vai trò quan trọng trong việc thông tin, tuyên truyền chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước; phản ánh hoạt động của các cơ quan, tổ chức và đời sống xã hội. Việc cung cấp thông tin đầy đủ, chính xác, kịp thời cho báo chí không chỉ góp phần bảo đảm quyền tiếp cận thông tin của xã hội mà còn giúp định hướng thông tin chính thống, hạn chế tin giả, tin sai sự thật và những cách hiểu không đầy đủ về các vấn đề được dư luận quan tâm. 

Nhằm tiếp tục hoàn thiện cơ sở pháp lý về công tác phát ngôn và cung cấp thông tin cho báo chí, Chính phủ đã ban hành Nghị định số 244/2026/NĐ-CP, ngày 26/6/2026 quy định chi tiết việc phát ngôn và cung cấp thông tin cho báo chí của các cơ quan hành chính nhà nước, có hiệu lực từ ngày 01/7/2026. Đây là cơ sở quan trọng để các cơ quan hành chính nhà nước thực hiện thống nhất việc phát ngôn, cung cấp thông tin cho báo chí, đồng thời xác định rõ trách nhiệm của người phát ngôn và các cơ quan, đơn vị, cá nhân có liên quan.

1. Cung cấp thông tin cho báo chí phải bảo đảm đúng thẩm quyền, chính xác và kịp thời

Thông tin cung cấp cho báo chí trước hết phải là thông tin thuộc phạm vi chức năng, nhiệm vụ và thẩm quyền của cơ quan, đơn vị. Người phát ngôn hoặc người được ủy quyền phát ngôn có trách nhiệm cung cấp thông tin chính xác, khách quan, rõ ràng, phù hợp với tình hình thực tế và quy định của pháp luật.

Trong quá trình thực hiện nhiệm vụ, cán bộ, công chức, viên chức và người lao động cần nhận thức rõ rằng việc trao đổi, cung cấp thông tin cho phóng viên, cơ quan báo chí là vấn đề có liên quan trực tiếp đến trách nhiệm của cơ quan, đơn vị. Vì vậy, khi được đề nghị cung cấp thông tin, cần thực hiện đúng quy chế phát ngôn của cơ quan và hướng dẫn của người có thẩm quyền; không tự ý nhân danh cơ quan, đơn vị để phát ngôn hoặc cung cấp những thông tin chưa được kiểm chứng, chưa thuộc phạm vi trách nhiệm của mình.

Trong trường hợp xảy ra vụ việc đột xuất, phức tạp hoặc vấn đề được dư luận đặc biệt quan tâm, việc cung cấp thông tin càng cần được thực hiện chủ động, thống nhất và kịp thời. Không để khoảng trống thông tin kéo dài tạo điều kiện cho tin đồn, thông tin chưa được kiểm chứng hoặc thông tin sai lệch lan truyền trên môi trường mạng.

2. Phân biệt rõ thông tin được cung cấp và thông tin thuộc diện không được cung cấp

Không phải mọi thông tin mà báo chí yêu cầu đều có thể cung cấp. Cơ quan, đơn vị và người thực hiện phát ngôn phải căn cứ quy định pháp luật để xác định phạm vi, nội dung và hình thức cung cấp thông tin.

Đặc biệt, cần chú ý bảo vệ bí mật nhà nước, thông tin thuộc phạm vi bí mật theo quy định của Đảng và pháp luật; thông tin liên quan đến đời tư, bí mật cá nhân, bí mật kinh doanh và các loại thông tin khác mà pháp luật quy định không được công khai. Việc cung cấp thông tin cho báo chí không làm thay đổi chế độ bảo vệ đối với các thông tin thuộc diện hạn chế hoặc không được phép công khai.

Đối với các vụ việc đang trong quá trình xác minh, thanh tra, kiểm tra, điều tra hoặc giải quyết, việc cung cấp thông tin phải tuân thủ quy định chuyên ngành và thẩm quyền của cơ quan đang xử lý vụ việc. Không vì yêu cầu thông tin nhanh của báo chí mà cung cấp những nội dung chưa được kiểm chứng, những tài liệu chưa được phép công bố hoặc thông tin có thể ảnh hưởng đến quá trình giải quyết vụ việc.

3. Trách nhiệm của người phát ngôn và cơ quan, đơn vị

Người phát ngôn giữ vai trò quan trọng trong việc bảo đảm thông tin chính thức của cơ quan, đơn vị được truyền tải thống nhất đến báo chí và xã hội. Người phát ngôn cần chủ động theo dõi những vấn đề thuộc phạm vi quản lý, phối hợp với các cơ quan, đơn vị chuyên môn để thu thập, kiểm chứng thông tin và thực hiện phát ngôn theo đúng thẩm quyền.

Các cơ quan, đơn vị chuyên môn có trách nhiệm phối hợp, cung cấp đầy đủ thông tin, tài liệu cần thiết cho người phát ngôn; đồng thời chịu trách nhiệm về tính chính xác của thông tin thuộc lĩnh vực mình phụ trách.

Trong trường hợp xảy ra vụ việc đột xuất, phức tạp hoặc vấn đề được dư luận đặc biệt quan tâm, việc cung cấp thông tin càng cần được thực hiện chủ động, thống nhất và kịp thời. Không để khoảng trống thông tin kéo dài tạo điều kiện cho tin đồn, thông tin chưa được kiểm chứng hoặc thông tin sai lệch lan truyền trên môi trường mạng.

4. Cán bộ, công chức cần nâng cao ý thức khi sử dụng mạng xã hội và trao đổi với báo chí

Trong điều kiện mạng xã hội phát triển mạnh, một phát ngôn cá nhân cũng có thể nhanh chóng được chia sẻ rộng rãi và bị hiểu là quan điểm chính thức của cơ quan, đơn vị. Vì vậy, cán bộ, công chức, viên chức cần thận trọng khi trả lời phỏng vấn, bình luận, chia sẻ hoặc cung cấp tài liệu cho báo chí và trên mạng xã hội.

Khi chưa được giao nhiệm vụ hoặc ủy quyền, không tự ý sử dụng danh nghĩa, chức vụ của mình để phát ngôn về những vấn đề thuộc phạm vi quản lý của cơ quan. Không chia sẻ tài liệu nội bộ, tài liệu mật, thông tin chưa được kiểm chứng hoặc những nội dung có thể gây hiểu nhầm về chủ trương, chính sách của cơ quan, đơn vị.

Đồng thời, cũng cần tránh tâm lý né tránh, đùn đẩy trách nhiệm hoặc từ chối cung cấp thông tin một cách tùy tiện. Việc cung cấp thông tin cho báo chí phải được thực hiện trên tinh thần chủ động, công khai, minh bạch trong phạm vi pháp luật cho phép, bảo đảm quyền tiếp cận thông tin của xã hội và trách nhiệm giải trình của cơ quan nhà nước.

5. Chủ động cung cấp thông tin chính thống góp phần xây dựng môi trường thông tin lành mạnh

Thực hiện tốt quy định về phát ngôn và cung cấp thông tin cho báo chí là một nội dung quan trọng trong cải cách hành chính, nâng cao trách nhiệm giải trình và xây dựng nền hành chính công khai, minh bạch. Khi thông tin chính thống được cung cấp đầy đủ, kịp thời và chính xác, người dân và báo chí có điều kiện tiếp cận thông tin khách quan, qua đó hạn chế việc suy diễn, xuyên tạc hoặc lan truyền thông tin sai sự thật.

Mỗi cơ quan, đơn vị cần thường xuyên rà soát, hoàn thiện quy chế phát ngôn; xác định rõ người phát ngôn, người được ủy quyền phát ngôn; xây dựng cơ chế phối hợp giữa các bộ phận chuyên môn và người phát ngôn; đồng thời tăng cường tập huấn kỹ năng cung cấp thông tin cho cán bộ có liên quan./. 

X.T.