Nghị quyết số 27-NQ/TW về phát triển các vùng và tổ chức không gian phát triển quốc gia trong giai đoạn mới

Nghị quyết số 27-NQ/TW về phát triển các vùng và tổ chức không gian phát triển quốc gia trong giai đoạn mới đặt ra định hướng quan trọng nhằm đổi mới mô hình phát triển, khai thác hiệu quả tiềm năng, lợi thế của từng vùng, tăng cường liên kết, khơi thông nguồn lực và hình thành những động lực tăng trưởng mới. Qua đó, góp phần xây dựng không gian phát triển quốc gia thống nhất, hiện đại, bền vững, nâng cao năng lực cạnh tranh và sức chống chịu của nền kinh tế. 

Phát triển vùng – phương thức tổ chức tăng trưởng quốc gia

Nghị quyết xác định phát triển vùng là phương thức tổ chức tăng trưởng quốc gia, tổ chức lại không gian phát triển, phân bổ nguồn lực và nâng cao năng lực cạnh tranh trong bối cảnh mới. Tư duy phát triển cần chuyển từ chủ yếu dựa vào nguồn lực sẵn có sang kiến tạo, dẫn dắt, khơi thông và kích hoạt mọi nguồn lực, trong đó nội lực là cơ bản, chiến lược, lâu dài, đồng thời kết hợp hiệu quả với ngoại lực.

Mỗi vùng, địa phương có những điều kiện tự nhiên, nguồn lực, lợi thế và bản sắc riêng. Vì vậy, không gian phát triển quốc gia cần được tổ chức trên cơ sở xác định rõ vai trò, chức năng, lợi thế và sứ mệnh của từng vùng; tăng cường liên kết, bổ trợ và lan tỏa giữa các vùng động lực, cực tăng trưởng, hành lang kinh tế, chuỗi đô thị và trung tâm kinh tế.

Đổi mới mô hình tăng trưởng, tạo động lực mới

Nghị quyết định hướng đổi mới mạnh mẽ mô hình tăng trưởng theo hướng phát triển kinh tế số, kinh tế xanh, kinh tế dữ liệu và kinh tế tuần hoàn, lấy khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số làm động lực chủ yếu. Các vùng cần phát huy lợi thế để phát triển những ngành có giá trị gia tăng cao, tham gia sâu vào chuỗi giá trị toàn cầu; thúc đẩy công nghiệp chế biến, chế tạo, công nghệ cao, công nghiệp hỗ trợ, logistics, thương mại điện tử, du lịch chất lượng cao và nông nghiệp công nghệ cao. Đồng thời, chuyển mạnh từ tư duy khai thác nguồn lực sẵn có sang kiến tạo, dẫn dắt và kích hoạt nguồn lực xã hội; tập trung đầu tư công vào các công trình nền tảng, thiết yếu, liên vùng, tạo điều kiện để khu vực tư nhân phát triển và trở thành một động lực quan trọng của nền kinh tế.

Phát triển hạ tầng, đô thị và nguồn nhân lực

Hạ tầng chiến lược, hạ tầng số, hạ tầng công nghệ, hạ tầng phục vụ chuyển đổi xanh và chuyển đổi năng lượng được xác định là những động lực then chốt để mở rộng không gian phát triển. Ưu tiên phát triển các trục giao thông Bắc - Nam, hành lang Đông - Tây, hệ thống đường sắt, cảng biển, logistics và giao thông đa phương thức; đồng thời kết nối đồng bộ hạ tầng kinh tế với y tế, giáo dục, văn hóa, đô thị và hạ tầng số.

Cùng với đó, chú trọng phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao, thu hút chuyên gia, nhà khoa học, nhân tài trong các lĩnh vực chiến lược như công nghệ số, trí tuệ nhân tạo, bán dẫn, công nghệ sinh học, năng lượng và công nghiệp công nghệ cao. Phát triển các trung tâm nghiên cứu, đổi mới sáng tạo, khu công nghệ cao và hệ sinh thái khoa học - công nghệ để tạo động lực tăng trưởng dài hạn.

Phát triển hài hòa, bền vững và bảo đảm quốc phòng, an ninh

Phát triển vùng phải gắn tăng trưởng kinh tế với tiến bộ, công bằng xã hội và nâng cao đời sống Nhân dân; bảo tồn, phát huy bản sắc văn hóa, giá trị lịch sử của từng vùng; bảo đảm người dân được tiếp cận các dịch vụ y tế, giáo dục và an sinh xã hội chất lượng. Đồng thời, tăng cường quản lý tài nguyên, bảo vệ môi trường, chủ động ứng phó biến đổi khí hậu, bảo đảm an ninh nguồn nước; thúc đẩy kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn và phát triển bền vững.

Phát triển kinh tế - xã hội phải gắn chặt với củng cố quốc phòng, an ninh, giữ vững ổn định chính trị, trật tự, an toàn xã hội, độc lập, chủ quyền, thống nhất và toàn vẹn lãnh thổ. Song song đó, đẩy mạnh hợp tác quốc tế, thu hút nguồn lực, công nghệ và kinh nghiệm quản lý, nâng cao khả năng kết nối của các vùng với khu vực và thế giới.

Hướng tới không gian phát triển hiện đại, xanh và thông minh

Tầm nhìn đến năm 2045 hướng tới các vùng phát triển theo phương thức của kinh tế số, kinh tế xanh, kinh tế dữ liệu và kinh tế tuần hoàn, với hạ tầng đồng bộ, thông minh, xanh, an toàn và có khả năng chống chịu cao. Khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số trở thành động lực chính của tăng trưởng; liên kết giữa các địa phương và giữa các vùng ngày càng chặt chẽ; người dân được hưởng thụ các dịch vụ xã hội chất lượng cao.

Để hiện thực hóa mục tiêu đó, các cấp, các ngành, địa phương cần chủ động quán triệt, cụ thể hóa Nghị quyết thành chương trình, kế hoạch phù hợp; tăng cường phối hợp, kiểm tra, giám sát và đề cao trách nhiệm người đứng đầu. Mặt trận Tổ quốc và các tổ chức chính trị - xã hội tiếp tục phát huy vai trò giám sát, phản biện xã hội và tham gia xây dựng chính sách.

Nghị quyết số 27-NQ/TW tạo định hướng quan trọng để tổ chức lại không gian phát triển quốc gia, chuyển từ tư duy phát triển đơn lẻ sang liên kết vùng, từ khai thác nguồn lực sẵn có sang kiến tạo và kích hoạt nguồn lực mới. Liên kết để cùng phát triển – đổi mới để tạo động lực – phát huy lợi thế từng vùng để tạo sức mạnh tổng hợp, xây dựng Việt Nam phát triển nhanh, bền vững, phồn vinh và hạnh phúc. 

P.H